Wanneer herstel meerdere aandoeningen raakt
Revalidatie is gericht op het verbeteren van functioneren en het vergroten van zelfstandigheid. Bij mensen met multimorbiditeit — het gelijktijdig voorkomen van meerdere chronische aandoeningen — is revalidatie vaak complexer dan bij één op zichzelf staande aandoening. Klachten en beperkingen beïnvloeden elkaar, waardoor herstel niet altijd lineair verloopt en de belastbaarheid moeilijker te voorspellen is.
Multimorbiditeit komt veel voor, met name bij ouderen en mensen met langdurige gezondheidsproblemen. In deze context vraagt revalidatie om een brede benadering waarin niet één aandoening centraal staat, maar het totale functioneren van de patiënt.
Wat maakt revalidatie bij multimorbiditeit complex?
Bij multimorbiditeit is er vaak sprake van een combinatie van lichamelijke, cognitieve en psychosociale factoren. Bijvoorbeeld wanneer iemand naast een orthopedisch probleem ook hart- en vaatziekten, longaandoeningen of neurologische klachten heeft. Beperkingen kunnen elkaar versterken, terwijl behandelmogelijkheden soms juist worden beperkt door een andere aandoening.
Ook medicatiegebruik, verminderde conditie en eerdere ziekenhuisopnames kunnen het herstel beïnvloeden. Hierdoor is het moeilijk om standaard revalidatietrajecten toe te passen en vraagt de zorg om maatwerk.
Afstemming tussen belastbaarheid en hersteldoelen
Een belangrijk aandachtspunt binnen revalidatie bij multimorbiditeit is het vinden van een balans tussen oefenen en overbelasting. Waar revalidatie vaak gericht is op opbouw van kracht en uithoudingsvermogen, kan bij multimorbiditeit de grens van wat haalbaar is sneller worden bereikt.
Hersteldoelen zijn daarom niet altijd gericht op maximale verbetering, maar soms op behoud van functioneren, stabiliteit of het voorkomen van verdere achteruitgang. Dit vraagt om realistische verwachtingen en voortdurende evaluatie van wat voor de patiënt haalbaar en zinvol is.
De rol van multidisciplinaire samenwerking
Revalidatie bij multimorbiditeit vindt vrijwel altijd plaats binnen een multidisciplinair kader. Revalidatieartsen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, verpleegkundigen, psychologen en andere betrokken zorgverleners stemmen hun aanpak op elkaar af. Door deze samenwerking kunnen verschillende aandoeningen en hun onderlinge invloed beter worden meegenomen in het behandelplan. Deze afstemming is essentieel om tegenstrijdige adviezen te voorkomen en om de revalidatie te laten aansluiten bij de totale gezondheidssituatie van de patiënt.
Betekenis voor dagelijks functioneren
Multimorbiditeit heeft vaak een directe invloed op het dagelijks leven. Activiteiten zoals lopen, traplopen, persoonlijke verzorging of deelname aan sociale activiteiten kunnen worden beperkt. Revalidatie richt zich daarom niet alleen op lichamelijk herstel, maar ook op het ondersteunen van dagelijkse vaardigheden en het vergroten van zelfredzaamheid binnen de mogelijkheden van de patiënt.
Voor patiënten en hun naasten kan het confronterend zijn dat herstel anders verloopt dan verwacht. Begrip voor deze complexiteit en duidelijke communicatie spelen een belangrijke rol in het revalidatieproces.
Plaats binnen de revalidatiezorg
Revalidatie bij multimorbiditeit vormt een belangrijk onderdeel van de zorg voor complexe en kwetsbare patiëntengroepen. Het vraagt om medische expertise, een brede blik op functioneren en nauwe samenwerking tussen disciplines. Het doel is niet alleen herstel, maar ook het ondersteunen van kwaliteit van leven en het maken van passende keuzes binnen de mogelijkheden en grenzen van de patiënt.
Disclaimer
Dit artikel is bedoeld ter kennisdeling, is gebaseerd op actuele medische inzichten binnen de revalidatiezorg en vervangt geen individueel medisch advies.
