Kniepijn kan zich geleidelijk ontwikkelen. Wat begint als stijfheid of pijn bij het opstaan, kan zich uitbreiden tot klachten die lopen, werken en sociale activiteiten beperken. In veel gevallen bieden fysiotherapie en medicatie verlichting. Maar wanneer deze behandelingen onvoldoende effect hebben en klachten blijven terugkeren, kan de vraag ontstaan of een knieprothese een passende volgende stap is.
Een knieprothese — ook wel een kunstknie genoemd — wordt niet lichtvaardig overwogen. Het is een ingreep die pas in beeld komt wanneer kniepijn het dagelijks functioneren structureel beïnvloedt.
Knieklachten en slijtage van het kniegewricht
Ernstige knieklachten hebben vaak meerdere oorzaken. Volgens orthopedisch chirurg Bas Pijnenburg is artrose van de knie de meest voorkomende reden om een knieprothese te overwegen.
“Artrose is slijtage van het kraakbeen in het kniegewricht,” legt hij uit. “Die slijtage kan ontstaan door eerdere blessures, een trauma, intensieve belasting, erfelijke aanleg of aandoeningen zoals reuma. Ook een gescheurde meniscus kan op langere termijn bijdragen aan versnelde slijtage van de knie.”
Niet iedereen met artrose komt automatisch in aanmerking voor een knieprothese. De ernst van de klachten en de invloed op het dagelijks leven spelen daarbij een grote rol.
Wanneer wordt een knieprothese overwogen?
De beslissing om een knieprothese te plaatsen is altijd het resultaat van een zorgvuldige afweging. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar pijn, maar vooral naar functioneren.
“We beoordelen hoe iemand het dagelijks leven ervaart,” zegt Pijnenburg. “Hoe beperkt iemand zich door de kniepijn? Welke activiteiten lukken niet meer? Daarnaast doen we lichamelijk onderzoek, waarbij we letten op stabiliteit, stand van het been en ook de heupen. Soms wordt kniepijn namelijk mede veroorzaakt door problemen elders.”
Deze bevindingen worden gecombineerd met beeldvorming, zoals röntgenonderzoek. Pas wanneer klachten, lichamelijk onderzoek en beeldvorming samen wijzen op gevorderde slijtage, kan een knieprothese een passende behandeloptie zijn.
Verschillende vormen van een knieprothese
Niet elke knieprothese is hetzelfde. Afhankelijk van de plaats en omvang van de slijtage kan worden gekozen voor een partiële knieprothese, waarbij slechts een deel van het kniegewricht wordt vervangen, of een totale knieprothese, waarbij het gehele kniegewricht wordt vervangen.
“Bij een totale knieprothese verwijderen we het beschadigde kraakbeen en plaatsen we een kunstgewricht dat de functie van de knie overneemt,” licht Pijnenburg toe. “De operatie duurt doorgaans één tot anderhalf uur.”
Welke vorm van knieprothese geschikt is, verschilt per persoon en vraagt om maatwerk.
Herstel na het plaatsen van een knieprothese
Na het plaatsen van een knieprothese volgt een periode van herstel en revalidatie. Die verloopt geleidelijk en verschilt per individu.
“In de eerste weken wordt de knie ontzien en loopt iemand meestal met krukken,” zegt Pijnenburg. “Na ongeveer twee weken worden de hechtingen verwijderd. Fysiotherapie start direct na de operatie en is essentieel voor het herstel. De totale revalidatie duurt vaak enkele maanden.”
Het doel van deze periode is om de knieprothese goed te leren gebruiken, kracht op te bouwen en vertrouwen in bewegen terug te krijgen.
De betekenis van een knieprothese voor kwaliteit van leven
Hoewel pijnvermindering een belangrijk doel is, draait een knieprothese vaak om meer dan alleen minder pijn. Langdurige kniepijn kan leiden tot minder beweging, sociale terugtrekking en een afname van de algehele conditie.
“Mensen met ernstige artrose passen hun leven vaak steeds verder aan,” zegt Pijnenburg. “Als iemand met een knieprothese weer beter kan functioneren en minder pijn ervaart, zien we vaak dat ook de kwaliteit van leven verbetert.”
Een knieprothese als zorgvuldig overwogen stap
Een knieprothese is een ingrijpende behandeling en geen snelle oplossing. Voor sommige mensen kan het echter een belangrijke verbetering betekenen wanneer andere behandelingen onvoldoende effect hebben. Goede informatie, realistische verwachtingen en een zorgvuldige afweging zijn daarbij essentieel.
Bij aanhoudende kniepijn kan het helpen om samen met een arts te bespreken of en wanneer een knieprothese passend is — niet om snel te beslissen, maar om inzicht en duidelijkheid te krijgen.
Dit artikel is bedoeld ter kennisdeling en vervangt geen individueel medisch advies.
Over de auteur
Dit artikel is geschreven door Sanne Peters.
Medische expertise
De inhoudelijke duiding in dit artikel is gebaseerd op de expertise en praktijkervaring van orthopedisch chirurg Bas Pijnenburg, verbonden aan het Acibadem International Medical Center.
Disclaimer
Dit artikel is bedoeld ter kennisdeling en vervangt geen individueel medisch advies.
